Terug naar Mokum� is een bewerking van (een deel van) de herinneringen van Henk en Wim Gemert. Ze beslaan de periode 1896 - 1926.
Henk wil net als zijn vader bij de marine, maar omdat hij wordt afgekeurd, meldt hij zich aan bij de koopvaardij. In 1910 maakt hij zijn eerste reis naar Nederlands Indi�. Hij overleeft stormen, de 1e Wereldoorlog, een opstand in legerplaats de Harskamp en vele katers, maar aan zijn zeemansdromen zal toch een einde komen. Wim is 9 jaar oud wanneer hij en zijn broer Gerard vanuit Amsterdam naar Frederiksoord verhuizen. Zijn moeder, die inmiddels weduwe is , neemt in 1913 een pension over in dit Drentse dorp. In het begin wordt het gezin door een deel van de lokale bevolking niet geaccepteerd en pesterijen zijn aan de orde van de dag. Na verloop van tijd is de integratie door enig machtsvertoon toch succesvol.
Doordat Gerard een ongeluk krijgt en ziek wordt, verandert ook het leven van Wim ingrijpend. Uiteindelijk zal de noodlottige afloop Wims terugkeer naar Amsterdam in 1920 bespoedigen, maar in Mokum kan hij wel zijn droom verwezenlijken: elektricien worden. Hij meldt zich aan voor een opleiding bij de Marine.
Het boek neemt de lezer mee naar Amsterdam, waar de paardentram wordt vervangen door de elektrische tram en waar later de elektrische taxi - de Atax - met een snelheid van 20 km per uur door de straten zoeft; naar Frederiksoord (Zuidwest Drenthe) waar de Maatschappij van Weldadigheid nog steeds grote invloed heeft; naar de exotische havens van het voormalig Nederlands Indi� en Zuid Amerika, en naar het New York van 1912, waar het Woolworth Building in aanbouw is. De ervaringen van de broers zijn beslist niet alledaags en geven een kijkje in het leven aan het begin van de vorige eeuw, de wereld van de koopvaardij en de marine en Nederland in de 1e Wereldoorlog. Je zou �Terug naar Mokum� een deel van de �kleine canon van de Nederlandse geschiedenis� kunnen noemen. �Klein� omdat het over gewone mensen gaat die de loop van de geschiedenis misschien niet hebben bepaald maar met z�n allen wel mede hebben vormgegeven.