Interviews

Interview met Tania Heimans

Tania Heimans debuteerde in 2008 met het boek Hemelsleutels, wat lovend werd ontvangen. De toon was gezet. Ze werd genomineerd voor diverse prijzen en opgenomen in de reeks ‘Schrijvers van nu’. Ze behoorde plotsklaps tot het aanstormend talent in de Nederlandse literatuur. Ook haar tweede roman, welke in 2009 verscheen, werd veelgeprezen. Nu ligt haar derde boek in de winkels. Tijd om deze talentvolle dame beter te leren kennen!

Gezien Tania’s studiekeuze was het niet het meest logische gevolg dat zij schrijfster zou worden van beroep. Toch zat het schrijven er al jong in en vanaf haar vroege jeugd was ze een verhalenverteller. ‘Ik heb schriftjes en dagboeken volgeschreven, maar maakte ook hoorspelen en toneelstukjes. Ik zie me nog met een vriendinnetje bij een cassetterecorder zitten om een hoorspel op te nemen. Als er een moord plaatsvond moest zij gillen, terwijl ik in een appel hakte.’ Ze koos na de middelbare school echter voor de opleiding Geschiedenis maar koos wel de richting communicatie & voorlichting. ‘Hier heb ik geleerd om journalistieke artikelen te schrijven en historische documentaires te maken. Maar zowel de wetenschap als de journalistiek lieten te weinig ruimte voor mijn verbeelding en zo ben ik van lieverlee fictie gaan schrijven.’

Al haar boeken bevatten onderwerpen die zich onder de oppervlakte van de samenleving afspelen en waar vaak nog een taboe op rust. Tania weet mensen aan het denken te zetten, ze schrijft over zaken waarbij de scheidslijn tussen goed en kwaad dun is. ‘Dat zijn ook de boeken die ik graag zelf lees. De Nederlandse literatuur is al vergeven van personages die zichzelf navelstarend in zelfmedelijden verdrinken. Zelf schrijf ik daarom liever over personages die hun slachtofferschap proberen te ontstijgen.’ Tania heeft geen moeite om zich goed in de rol van buitenstaander te verplaatsen. Zelf heeft ze ook het gevoel gehad nooit ergens bij te horen. Al vanaf haar vroege jeugd was duidelijk dat ze niet in het gezin paste waarin ze was geboren. ‘Ook op de vele scholen waarop ik heb gezeten, heb ik meestal aan de zijlijn gestaan. Zelfs als auteur heb ik het gevoel maar een beetje als vreemde eend om de literaire apenrots heen te zwemmen. Ik vind het weliswaar heerlijk om met mensen om te gaan, maar als het erop aan komt blijf ik liever toch diegene die net buiten de groep observeert.’

Een van de buitenstaanders uit haar boeken die het hart van de lezer wist te veroveren is William Praise, de hoofdpersoon uit haar meest recent verschenen boek De uitzonderlijke gave van William Praise. William is een albinojongen uit Tanzania en hoort nergens bij, het dorp is bang van hem, maar William snapt niet goed waarom. Inspiratie voor het verhaal deed ze op tijdens een documentaire die ze toevallig zag. Ze werkte op dat moment aan een roman over vriendschap tussen twee Nederlandse vrouwen, maar de personages kwamen niet tot leven. ‘Door de beelden van Afrikaanse albinokinderen, drong zich het verhaal aan me op van een dorpje in Tanzania dat opgeschrikt wordt door de geboorte van zo’n wit kind. Vanaf dat moment was het net als met een verliefdheid; ik kon nergens anders aan denken. Gelukkig was mijn uitgever ook enthousiast over het verhaal en kon ik het andere project uit mijn handen laten vallen.’ Tania ging zich verdiepen in de geschiedenis van Tanzania. Het verbaasde haar niet dat sommige gemeenschappen een blanke huid met onheil, maar tegelijkertijd ook met rijkdom associëren. ‘Toch is de tragiek van William Praise niet alleen een Afrikaans verhaal. Ieder kind, waar ook ter wereld, wordt geboren in een gezin, een samenleving die gevormd is door de geschiedenis. Een geschiedenis waarvoor het kind geen enkele verantwoordelijkheid draagt, maar wel door wordt beïnvloed.’

Voor research over Afrikaanse rituelen en gebruiken vond Tania het niet nodig richting Afrika te vertrekken. Er waren al genoeg wetenschappers en journalisten die de weinige verhalen van albinoslachtoffers die een aanval overleefden, hebben vastgelegd. ‘Ik wilde niet de zoveelste zijn die naar hun traumatische ervaringen kwam vragen, enkel voor een roman. Ik heb dus gebruik gemaakt van secundaire bronnen. Door mijn eigen onbekendheid met het land en de cultuur heb ik nauwgezet onderzoek gedaan. Welke insecten, grassoorten en bomen kom je ertegen? Hoe begroeten de mensen elkaar, welke literatuur wordt er geschreven en wat eten ze er? Juist om er zelf een voorstelling van te kunnen maken, heb ik het dorp waarin William opgroeit zo gedetailleerd mogelijk tot leven gewekt.’ Tania had niet een bepaald doel voor ogen wat zij wilde bereiken met deze roman. Ze wil geen schrijver met het opgeheven vingertje zijn. ‘Er wordt wel gezegd dat ik met dit boek onze westerse samenleving een spiegel voorhoud. Vorige maand was er een indrukwekkende documentaire op de BBC over Josephat Torner, een albino uit Tanzania die opkomt voor mensen met albinisme. Hij zei: ‘Probeert u zich eens voor te stellen hoe het is om als iemand als ik in Afrika te worden geboren.’ Als ik dat met deze roman bereik, ben ik al heel tevreden.’

De uitzonderlijke gave van William Praise  werd zo goed als overal lovend ontvangen, niet veel anders dan haar debuut Hemelsleutels in 2008. Door de lovende reacties en nominaties op haar debuut had Tania wel het gevoel dat er verwachtingen waren voor haar tweede boek. Deze schreef ze dan ook minder onbevangen. ‘Ik voelde de recensenten als het ware over mijn schouder meekijken. Gelukkig werd ook dat boek goed ontvangen, behalve door een recensent van NRC. Eerder roemde hij mijn debuut, maar  mijn tweede roman vond hij  ‘een complete mislukking’. Dat was even slikken, toch heb ik die quote toen gewoon op mijn site gezet. Onder al die positieve reacties, dat dan weer wel. Het zou ook onwaarschijnlijk zijn als werkelijk iedereen mijn werk goed zou vinden.’

Naast de recensies in de media, ontvangt Tania tevens regelmatig hartverwarmende lezersreacties. Deze reacties neemt zij niet als vanzelfsprekend. ‘Mensen die me ontroerd bedanken dat ik zo’n mooi boek heb geschreven, terwijl ik hun juist zou moeten bedanken dat ze mijn roman hebben gekocht. En bijna onwerkelijke complimenten. Zoals een vrouw die meende dat ze door Hemelsleutels de zelfmoord van haar zoon beter had kunnen verwerken. Nu na mijn derde roman ben ik vooral blij met reacties van lezers die bekend zijn in Tanzania en me laten weten dat ze de sfeer en het Afrikaanse dorpsleven zo goed herkennen. Hoe dan ook blijft het iedere keer weer een eer als mensen mijn werk lezen en vervolgens ook nog de moeite nemen er iets over te zeggen of te schrijven.’

Plaats een reactie

Klik hier om een reactie te plaatsen

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.